Beaufort
Opis
Węzły
km/h
m/s
SKALA BEAUFORTA
Jak powstała skala?
Skala została wymyślona w 1805 roku przez irlandzkiego hydrografa Francisa Beauforta (późniejszego kontradmirała), oficera Królewskiej Marynarki Wojennej, który służył na HMS Woolwich. Skala, która nosi imię Beauforta, przeszła długą i złożoną ewolucję od wcześniejszych prac innych (w tym Daniela Defoe sto lat wcześniej) do czasów, gdy Beaufort był hydrografem marynarki wojennej w latach trzydziestych XIX wieku, kiedy to została oficjalnie przyjęta i po raz pierwszy użyta podczas rejsu HMS Beagle pod dowództwem kapitana Roberta FitzRoya, który później założył pierwsze Biuro Meteorologiczne (Met Office) w Wielkiej Brytanii, dostarczające regularne prognozy pogody. W XVIII wieku oficerowie marynarki regularnie prowadzili obserwacje pogody, ale nie było standardowej skali, więc mogły być bardzo subiektywne – „sztywna bryza” jednego człowieka może być „miękką bryzą” innego. Beaufortowi udało się ujednolicić skalę.
Francis Beaufort. Obraz namalowany w latach 1855-1856 przez Stevena Pearce’a.
Royal Museum Greenwich
SKALA BEAUFORTA - Prędkość wiatru
0
Cisza, flauta
0
0
0-0,2
1
Powiew
1-3
1-6
0,3-1,5
2
Słaby wiatr
4-6
7-11
1,6-3,3
3
Łagodny wiatr
7-10
12-19
3,4-5,4
4
Umiarkowany wiatr
11-16
20-29
5,5-7,9
5
Dość silny wiatr
17-21
30-39
8,0-10,7
6
Silny wiatr
22-27
40-50
10,8013,8
7
Bardzo silny wiatr
28-33
51-62
13,9-17,1
8
Sztorm/wicher
34-40
63-75
17,2-20,7
9
Silny sztorm
41-47
76-87
20,8-24,4
10
Bardzo silny sztorm
48-55
88-102
24,5-28,4
11
Gwałtowny sztorm
56-63
103-117
28,5-32,6
12
Huragan
+63
+117
+32,6
Oznaczenia siły i przedziały prędkości w powyższej tabeli odnoszą się do średniej wartości wiatru, czyli średniej siły wiatru. Często używa się średniej siły wiatru mierzonego w ciągu dziesięciu minut, aby wskazać średni wiatr.
SKALA BEAUFORTA - Opis
Beaufort
Opis
0
Cisza, flauta
Morze gładkie.
Na lądzie spokój, dym unosi się pionowo.
1
Powiew
Zmarszczki na wodzie.
Ruch powietrza lekko oddziałuje na dym.
Jachty żaglowe dryfują.
Jachty motorowe – dobre warunki do pływania w ślizgu.
2
Słaby wiatr
Słabe małe fale.
Ruch powietrza wyczuwalny na skórze. Liście szeleszczą.
Jachty żaglowe – pełny grot plus genua.
Jachty motorowe – dobre warunki do pływania w ślizgu.
3
Łagodny wiatr
Duże falki, ich grzbiety mają wygląd szklisty.
Liście i małe gałązki w stałym ruchu.
Jachty żaglowe – pełne żagle
Jachty motorowe – warunki sprzyjające pływaniu w ślizgu
4
Umiarkowany wiatr
Duże falki, ich grzbiety mają wygląd szklisty.
Liście i małe gałązki w stałym ruchu.
Jachty żaglowe – zmniejszona powierzchnia foka
Jachty motorowe – konieczność zmniejszenia prędkości , jeśli wiatr wieje przeciwnie
do prądu.
5
Dość silny wiatr
Szum morza przypomina pomruk, wiatr gwiżdże, fale umiarkowane, gęste białe
grzebienie.
Małe drzewa się kołyszą.
Jachty żaglowe – refują groty.
Jachty motorowe – zmniejszają prędkość, żeby zapobiec uderzaniu dna o grzbiety
fal przy żegludze pod wiatr.
6
Silny wiatr
Tworzą się grzywacze, długa wysoka fala, szum morza. Fale z pianą na grzbietach
i bryzgi.
Duże gałęzie w ruchu. Słychać świst wiatru.
Jachty żaglowe – zrefowany grot i fok.
Jachty motorowe – prędkość wypornościowa.
7
Bardzo silny wiatr
Morze burzy się i piana zaczyna układać się w pasma.
Całe drzewa w ruchu. Pod wiatr idzie się z wysiłkiem
Jachty żaglowe – mocno zrefowany grot i mały fok.
Jachty – motorowe – prędkość wypornościowa.
8
Sztorm/wicher
Umiarkowanie duże fale z poprzerywanymi obracającymi się grzbietami.
Pasma piany.
Gałązki są odłamywane od drzew.
Jachty żaglowe – mocno zrefowany grot, fok sztormowy
Jachty motorowe – prędkość wypornościowa, ustawienie dziobem do fali.
9
Silny sztorm
Bardzo duże fale z gęstą pianą. Grzbiety fal zaczynają się zawijać. Znaczne bryzgi.
Lekkie konstrukcje ulegają zniszczeniu.
Jachty żaglowe – trajsel (fok sztormowy)
Jachty motorowe – prędkość wypornościowa, sterowanie na fale.
10
Bardzo silny sztorm
Wielkie fale. Powierzchnia morza jest biała, fale przełamują się. Widoczność
jest ograniczona.
Drzewa wyrywane z korzeniami. Poważne zniszczenia konstrukcji.
Jachty żaglowe – warunki surviwalowe.
Jachty motorowe – warunki surviwalowe.
11
Gwałtowny sztorm
Nadzwyczajnie wielkie fale.
Znaczna część konstrukcji zniszczona.
Jachty żaglowe – taktyka umożliwiająca przetrwanie.
Jachty motorowe – taktyka umożliwiająca przetrwanie.
12
Huragan
Olbrzymie fale. Powietrze pełne piany i bryzgów. Morze całkowicie białe pokryte
bryzgami. Widzialność bardzo ograniczona.
Masowe i powszechne zniszczenia konstrukcji.
Jachty żaglowe – taktyka zwiększająca prawdopodobieństwo przetrwania
Jachty motorowe – taktyka zwiększająca prawdopodobieństwo przetrwania.
SKALA BEAUFORTA - Kim był Beaufort?
Francis Beaufort
Urodził się w Irlandii w 1774 r . Wyruszył w morze w 1787r. Pierwszym okrętem, którym dowodził samodzielnie był HMS Woolwich w 1805. Jego kariera morska dobiegła końca w 1812 r., kiedy został ciężko ranny w czasie potyczki z Turkami podczas badania wybrzeża Azji Mniejszej. Po rekonwalescencji realizował swoje zainteresowania naukowe aż do 1829 roku, kiedy został mianowany hydrografem Marynarki Wojennej. Pełnił wówczas funkcję kapitana. W 1831 r. Beaufort zlecił słynną podróż Beagle. W czasie podróży (grudzień 1831 r – październik 1836) skala siły wiatru Beauforta została oficjalnie użyta po raz pierwszy. Następnie dowódca Beagle, Robert FitzRoy został w 1854 roku pierwszym dyrektorem biura teraz znanego jako Biuro Meteorologiczne. On i Beaufort byli bliskimi przyjaciółmi. Beaufort został mianowany kontradmirałem na będąc już emerytem w 1846 r. i pełnił funkcję hydrografa do 1855 r. Zmarł w 1857 r
Skala siły wiatru
Francis Beaufort opracował swoją skalę siły wiatru w 1805 roku, kiedy służył na pokładzie HMS Woolwich i jako pierwszy wspomniał o tym w swoim dzienniku prywatnym 13 stycznia 1806 r., stwierdzając, że „w dalszej części oszacuje siłę wiatr według następującej skali”.
Pamiętnik Beauforta z 1806 roku przedstawiający jego oryginalną skalę
Skala „prywatna”
Przez wiele lat skala siły wiatru Beauforta była używana tylko w jego prywatnych dziennikach. W nie ma o tym wzmianki w oficjalnych dziennikach HMS Woolwich lub w dziennikach innych statków, na których służył. Nie ma też żadnej wzmianki o tej skali w notatce pogodowej opracowanej w 1805 r. W tym zapisie przypisał litery typom pogody, na przykład: b – błękitne niebo r — deszcz fg – mglisty cl – pochmurno sh – mżawka. Pierwsza opublikowana wzmianka o skalach siły wiatru Beauforta i zapisie pogody pojawiła się w 1832 r., kiedy to Nautical Magazine zamieścił artykuł zatytułowany „The Log Board”. W artykule przypisano sformułowanie skal Beaufortowi i omówiono wersje skal. Były one identyczne z wprowadzonymi później przez Admiralicję w memorandum wydanym w grudniu 1838 r .
Memorandum Admiralicji, 28 grudnia 1838 r.
Beaufort zmodyfikował swoją skalę w 1807 roku, kiedy zdecydował się połączyć kategorie 1 i 2, a następnie zastosował skala rozciągająca się od 0 do 12. W tym samym roku dodał opis płótna, które można było przenosić w pełni uzbrojona fregata w różnych warunkach wietrznych. Podobnie jak obserwatorzy Palatyńskiego Towarzystwa Meteorologicznego, często używał połówek, co sugeruje, że był przekonany, że może dokładnie oszacować siłę wiatru.
Aby określić siłę wiatru i stan pogody, oficerowie Królewskiej Marynarki Wojennej otrzymali rozkaz użycia skali takiej jak niżej
Skala Beauforta – 0
Skala Beauforta – 1
Skala Beauforta – 2
Skala Beauforta – 3
Skala Beauforta – 4
Skala Beauforta – 5
Skala Beauforta – 6
Skala Beauforta – 7
Skala Beauforta – 8
Skala Beauforta – 9
Skala Beauforta – 10
Skala Beauforta – 11
Skala Beauforta – 12
SKALA BEAUFORTA - Podsumowanie
Skala Beauforta, mimo upływu ponad 200 lat od jej powstania, pozostaje jednym z najbardziej uniwersalnych narzędzi w rękach żeglarzy i obserwatorów przyrody. Pozwala na szybką i trafną ocenę warunków pogodowych bez użycia zaawansowanych instrumentów. Pamiętajmy jednak, że opisuje ona jedynie prędkość wiatru – bezpieczeństwo na wodzie zależy również od stanu morza, umiejętności załogi i przygotowania jednostki.
(FAQ) – Skala Beauforta w pytaniach i odpowiedziach
Jak przeliczyć stopnie Beauforta na węzły lub kilometry na godzinę?
Stopnie Beauforta nie odpowiadają jednej, konkretnej prędkości, lecz określają jej przedział. Nie istnieje więc prosty przelicznik „razy X”. Na przykład 4 stopnie w skali Beauforta (Bft) to wiatr o prędkości od 11 do 16 węzłów (czyli ok. 20–28 km/h). Najlepszym sposobem jest korzystanie z tabel przeliczeniowych, choć doświadczeni żeglarze często szacują, że jeden stopień to przyrost prędkości wiatru o około 5 węzłów (dla niższych wartości skali).
Czy skala Beauforta ma zastosowanie na lądzie?
Tak, choć pierwotnie stworzono ją dla morza. W 1906 roku skala została dostosowana do warunków lądowych, aby umożliwić ocenę siły wiatru na podstawie obserwacji otoczenia. Zamiast fal, obserwuje się dym (wskazuje kierunek wiatru przy 1 Bft), liście i gałęzie (poruszają się przy 3 Bft), a przy silniejszych wiatrach – całe drzewa, a nawet uszkodzenia budynków (dachówki spadają przy 9-10 Bft).
Jaka jest różnica między skalą Beauforta a skalą Saffira-Simpsona?
Skala Beauforta służy do oceny siły wiatru od ciszy (0 Bft) do huraganu (12 Bft) i opiera się na skutkach działania wiatru. Skala Saffira-Simpsona jest bardziej specyficzna – służy wyłącznie do klasyfikacji huraganów (cyklonów tropikalnych) i zaczyna się tam, gdzie skala Beauforta się kończy. 1. kategoria w skali Saffira-Simpsona odpowiada wiatrom o prędkości powyżej 119 km/h, co pokrywa się z 12. stopniem skali Beauforta.
Przy ilu stopniach Beauforta bezpiecznie jest wypłynąć jachtem?
To zależy od doświadczenia załogi i wielkości jednostki. Dla początkujących żeglarzy i turystycznych rejsów śródlądowych, komfortowe i bezpieczne warunki to zazwyczaj 2–3 Bft. Przy 4 Bft żegluga staje się bardziej wymagająca, a powyżej 5–6 Bft na wodę powinni wypływać jedynie doświadczeni żeglarze na odpowiednio przygotowanych jachtach. Warto pamiętać, że „biały szkwał” może uderzyć nagle, nawet przy z pozoru dobrej pogodzie.