Szczegółowy Program Kursu Sternik Motorowodny – Teoria i Praktyka

1. Wiadomości ogólne.
   2. Przepisy prawne.
   3. Budowa jachtów.
   4. Silniki i urządzenia napędowe.
   5. Prace bosmańskie.
   6. Locja śródlądowa.
   7. Meteorologia.
   8. Bezpieczeństwo. Ratownictwo.
   9. Ochrona środowiska, etykieta i etyka.
   10. Patenty i licencje motorowodne.
   11. Zajęcia praktyczne – manewrowanie jachtem motorowym.

Wiadomości ogólne

1. Historia sportu motorowodnego w Polsce i na świecie.
2. Organizacja spotu motorowodnego w Polsce i na świecie UIM -Międzynarodowa Organizacja Motorowodna.
3. Zakres działania i zasięg terytorialny Urzędów Morskich, Urzędów Żeglugi Śródlądowej, Wód Polskich jako organów państwowej administracji żeglugowej. Charakterystyka sprzętu pływającego używanego przez wyżej wymienione jednostki.
4. Podstawowe zasady organizowania regat i imprez motorowodnych.
5. Inne instytucje związane z wodą.
   – Państwowa Straż Pożarna.
   – Policja.
   – Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe.

– Przedsiębiorstwa Rybackie.
– Przedsiębiorstwa Żeglugowe.

a) Podstawa prawne dotyczące uprawiania sportów motorowodnych i narciarstwa wodnego.
Obowiązujące patenty i licencje motorowodne.
– Ustawa o kulturze fizycznej z 18.07.2001r. (Dz.U.nr.81, poz.889).
– Rozporządzenie Rady Ministrów z 6. 05. 1997r.w sprawie określenia warunków bezpieczeństwa
osób przebywających w górach, pływających, kąpiących się i uprawiających sporty wodne.
– Rozporządzenie Ministra Sportu. w sprawie uprawiania żeglarstwa.
– Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 28. 04. 2003r.w sprawie przepisów żeglugowych na
śródlądowych drogach wodnych (Dz.U.nr.212,poz.2072.) zgodne z Międzynarodowym Kodem Żeglugi Śródlądowej CEVNI które mogą ulegać w czasie zmianom i modyfikacjom.
– Ustawa z dnia 24 grudnia 2001r.o żegludze śródlądowej ( Dz.. U. z 24.01.2001r.nr 5, poz.43)
– Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 23.12.2004r. w sprawie polskiego rejestru jachtów
(Dz.U.nr.6, poz42 i 43).

– Ustawa “Kodeks Morski” (z dnia 18.09.2001r. Dz. U. nr 138, poz. 1545).
– Rozporządzenie Ministra Sportu ( -z dnia 29.05.2006 r. Dz. U. nr 99 poz. 690) w sprawie trybu
rejestracji statków używanych na wodach śródlądowych do uprawiania sportu lub rekreacji.
– Ustawa o bezpieczeństwie morskim (z dnia 09.11.2000r. Dz. U. nr 109, poz. 1156).
– MPZZM – Międzynarodowe Przepisy o Zapobieganiu Zderzeniom na Morzu z 1972 r. Ze zmianami, które weszły w życie 01.06.1983r.
– Zarządzenia Porządkowe Dyrektorów Urzędów Morskich w sprawie bezpieczeństwa uprawiania żeglugi morskiej przez statki sportowe i turystyczne.
– Zasady ubezpieczania jachtów motorowych oraz postępowanie po awarii i wypadku na wodzie.
– Sygnalizacja wzrokowa i dźwiękowa statków – wizualne i akustyczne przekazywanie informacji o
statkach i jednostkach uprawiających żeglugę przy użyciu: świateł ,znaków i sygnałów dźwiękowych –zasady i sposób ich nadawania.
– Znaki żeglugowe na śródlądowych drogach wodnych.
– Sygnały wzywania pomocy.
Licencje motorowodne: warunki uzyskania licencji motorowodnych.  Zasady zachowania bezpieczeństwa podczas wymijania jachtów holujących. Sygnały podczas holowania narciarza.

a) Typy jachtów motorowych i ich budowa.
b) Pontony, riby, jachty z silnikami przyczepnymi, zaburtowymi i wbudowanymi, jachty ślizgowe i
wypornościowe, kształty dna, podstawowe materiały konstrukcyjne: drewno, sklejka, stal, aluminium,
laminaty, skutery wodne.
c) Nazewnictwo części kadłuba, szkieletu, okuć i osprzętu.
d) Zdolności nautyczne jachtów motorowych: stateczność, wyporność, niezatapialność, zwrotność,
żegluga na fali i w ślizgu.
e) Konserwacja i drobne naprawy jachtu motorowego.
f) Wyposażenie techniczno – eksploatacyjne jachtów motorowych.
– wyposażenie bosmańskie
– urządzenia nawigacyjne,
– urządzenia i sprzęt ratunkowy,
– urządzenia i środki sygnalizacyjne,
– sprzęt pokładowy,
– sprzęt awaryjny,
– sprzęt przeciwpożarowy.

a) Rodzaje silników spalinowych: dwusuwowe, czterosuwowe, przyczepne i stacjonarne benzynowe i wysokoprężne. Zasady działania silników dwu i czterosuwowych.
b) Podstawowe elementy składowe silnika, osprzęt silnika, główne parametry silników.
c) Różnice eksploatacyjne między silnikami dwu i czterosuwowymi – sposoby smarowania, waga, moc,
d) Zasady transportowania zużycie paliwa, głośność, eksploatacja, ceny.
e) Obsługa i konserwacja silników spalinowych: układu paliwowego, smarowania, chłodzenia, instalacji elektrycznej i akumulatorów.
f) Zjawiska znamionujące złą pracę silnika.
g) Postępowanie z silnikiem zamoczonym.
h) Okresowa konserwacja silnika – odstawienie posezonowe.
i) Urządzenia napędowe jachtów motorowych.
– mechanizmy przenoszenia napędu, przekładnie redukcyjne i typu Z, wały napędowe,
– budowa i zasada działania śruby napędowej oraz jej parametry. Zakładanie i zdejmowanie śruby
napędowej oraz jej dobieranie do silnika,
– Budowa i zasada działania pędnika strugo-wodnego ( wirnika, kierownicy, strugi, łożyska gumowego, urządzenia sterowego i wstecznego),
– Bezpieczeństwo podczas eksploatacji silnika i akumulatoró

a) szlaki żeglowne na rzekach typu górskiego i nizinnego.
b) Żegluga na jeziorach i kanałach żeglownych.
c) Zagrożenia i przeszkody żeglugowe.
d) Budowle hydrotechniczne – progi, zapory, kanały, stopnie wodne, śluzy, pochylnie, zabudowa skarp.
e) Zachowanie się podczas wyprzedzania i wymijania statków żeglugi śródlądowej, oraz holowanych i pchanych zestawów sprzężonych.
f) Polskie szlaki żeglugowe.
g) Mapy wodnych szlaków turystycznych i przewodniki.

a) Określanie siły wiatru i stanu akwenu w/g. Skali Beauforta.
b) Typowe zjawiska sygnalizujące złą pogodę (cumulonimbus).
c) Wykorzystanie prognoz radiowych i telewizyjnych oraz internetowych do przewidywania zmian
pogody.

I a) Ratownictwo człowieka.
– podchodzenie do człowieka i rozpoznanie jego stanu zagrożenia,
– podjęcie na pokład i udzielenie pierwszej pomocy przed medycznej,
– transport chorego i przekazanie lekarzowi,
– zawartość podręcznej apteczki.
b) Ratownictwo sprzętu.
– sprzęt ratunkowy na jachcie motorowym,
– podstawowe zasady udzielania pomocy innym jednostkom pływającym,
– zachowanie się w czasie awarii własnego jachtu motorowego,
– samo-ratownictwo w przypadku wpadnięcia do rzeki lub jeziora,
– awaryjne środki łączności (tel. komórkowy),
– holowanie uszkodzonego sprzętu,
– lokalizacja zatopionego sprzętu,
– postępowanie w przypadku pożaru,
– postępowanie w przypadku konieczności opuszczenia jachtu.

a) Podstawowe wiadomości o linach.
b) Łączenie lin o jednakowej i różnej średnicy (węzły: prosty, płaski, szotowy, refowy, holowniczy,
buchtowanie lin).
c) Łączenie lin z osprzętem (węzły: knagowy, wyblinka, kotwiczny, cumowe, ratowniczy, ósemka.
d) Zakończenia lin miękkich (stopienie końca liny, opaska).
e) Zakończenia lin stalowych, ucho na stalówce.

a) Podstawowe problemy ochrony środowiska: hałas, zanieczyszczenie wody, powietrza gleby.
b) Ochrona przyrody wodnej i lądowej.
c) Zwyczaje i obyczaje na jachtach, w portach, na przystaniach, w ośrodkach sportów wodnych, na
imprezach, na szlakach wodnych i biwakach.
d) Zakaz korzystania przez osoby nietrzeźwe ze statków turystycznych i sportowych oraz przebywania na przystaniach.

Manewrowanie jachtem motorowym:
a) Manewrowanie na silniku:
– odchodzenie i dochodzenie do pomostu,
– pływanie kursem prostym i cyrkulacja,
– stawanie na boi i na kotwicy,
– podejście do przedmiotu pływającego na wodzie (manewr “człowiek za burtą”).
b) Cumowanie jachtu i klarowanie na postój.
c) Praca w charakterze członka załogi.
d) Mijanie i wyprzedzanie dużych jednostek w kanale
e) Przechodzenie śluz i jazów
f) Pływanie w trudnych warunkach pogodowych